Relacja, opowieść, doświadczenie i sprawczość
Od lat pracujemy z metodami, które stawiają dziecko nie tylko w roli odbiorcy, ale uczestnika i twórcy: pytającego, opowiadającego, sprawdzającego, działającego razem z innymi.
Nie tworzyliśmy ich pod reformę. Po prostu wierzymy, że dobra edukacja potrzebuje relacji, doświadczenia, przestrzeni dla opowieści i poczucia sprawczości.
Uczenie się potrzebuje kontaktu: z drugim człowiekiem, z grupą, z miejscem i z własnym doświadczeniem.
Dlatego w pracy z opowieścią ważne jest dla nas nie tylko to, co historia przekazuje, ale także to, co wydarza się pomiędzy ludźmi wokół niej.
Pytania, różne interpretacje, wspólne przeżywanie, słuchanie siebie nawzajem — to nie dodatek do edukacji. To jej część.
Nie uczymy przez dopowiadanie dziecku świata do końca. Zostawiamy przestrzeń na własne pytania, znaczenia i opowieści.
Doświadczenie może być początkiem uczenia się.
Dziecko działa, potem ma przestrzeń na refleksję, następnie porządkuje i rozumie to, czego się nauczyło, a na końcu sprawdza tę wiedzę w kolejnej sytuacji.
W taki sposób może rozwijać się projekt przyrodniczy, praca z opowieścią, tworzenie książki kamishibai czy wspólne badanie problemu.
Projekt nie musi zaczynać się od gotowej odpowiedzi. Może zacząć się od doświadczenia, pytania albo zachwytu.
Mindfulness w edukacji nie musi oznaczać specjalnych rytuałów ani „wyciszania dzieci”.
Dla nas zaczyna się od prostego zauważenia, co dzieje się teraz: w ciele, w emocjach, w otoczeniu i w relacji z drugim człowiekiem.
Uważność może tworzyć warunki do uczenia się, w których jest mniej automatyzmu, a więcej kontaktu, ciekawości i świadomego działania.
Można wiedzieć bardzo dużo o drzewie i nigdy naprawdę go nie zauważyć.
Dlatego edukacja przyrodnicza może zaczynać się nie tylko od informacji, ale również od spotkania: obserwacji miejsca, rytmu pór roku, dźwięków, zapachów, śladów życia i zmiany.
Tak rozumiana więź z przyrodą łączy doświadczenie, uważność, wiedzę i osobistą relację ze światem.
Opowieść może połączyć rzeczy, które w planie lekcji są rozdzielone:
przyrodę z językiem, obraz z doświadczeniem, wiedzę z emocją, projekt z prezentacją, indywidualne odkrycie ze wspólną rozmową.
Dlatego storytelling i kamishibai są dla nas czymś więcej niż techniką prezentowania treści.
Są sposobem tworzenia znaczenia.
Program „Pracownie Kompas Jutra” dotyczy wyposażenia i doposażenia pracowni szkolnych. Tibum nie przedstawia swoich książek, teatrzyków ani szkoleń jako wyposażenia finansowanego w ramach tego programu.
Pokazujemy natomiast, że kierunki obecne dziś w zmianach edukacyjnych — praca projektowa, uczenie się przez doświadczenie, relacja, sprawczość, uważność i interdyscyplinarność — są od lat obecne w sposobie, w jaki pracujemy z opowieścią i edukacją.